Interested in our photos or need travel information? Just contact us!

Nagorno-Karabakh

Land 38

20 september 2015 tot en met 24 september 2015

Stepanakert-Vank-Shushi

Beschrijving

Click here if you want to let us know something, give comments, ask questions, use photos or need travel tips, we like to hear from you!

Op zondag ochtend zes uur, een onchristelijke tijd voor diep Christelijk Armenië liepen we door de uitgestorven straten van Yereven. Er gaat namelijk maar één busje per dag naar Stephanakert de hoofdstad van de zelf verklaarde republiek Nagorno-Karabach. Officieel in Azerbaijan, erkent door niemand en nu gecontroleerd door Armenië is het een van de eerder in Georgië over geschreven ‘post-Sovjet frozen conflict zones’ die we wel in konden.

Tijdens een interessant ritje door de bergen maakte we vrienden via een dame die Engels sprak, zij stelde vragen en vertaalde onze antwoorden voor het hele busje. We kregen eten van een familie en reden de grens over door een verwoest gebied dat, samen met de grote tank naast de weg in Soesja, herinnert aan de recente oorlog. Onze telefoons switchte automatisch naar Azerbeidjaanse tijd, wij paste hem handmatig aan naar Armeense tijd en als we wilde bellen hadden we een Nagorno sim kaart nodig, het gaf de situatie mooi aan. In 1918 werden Christelijk Armenië en Moslim Azerbeidzjan onafhankelijke en sindsdien strijden ze om Nagorno. Stalin scheiden in 1920 tijdens de Sovjet Unie Nagorno van Armenië, maakte het een autonome regio in Azerbaijan en verplaatste er Azeri’s heen. Nagorno’s zegt dat hun cultuur Armeens is met de 4000 kerken, monastries en forten op hun heuvels als bewijs. Met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie verklaarde Nagorno zich in 1991 onafhankelijk en de oorlog die hierop volgde kosten 30.000 levens, viel in 1994 ten gunste van de etnische Armeense strijdkrachten en zorgde voor de massa emigratie van 500.000 tot 750.000 Azeri’s. Azerbeidzjan heeft geen zeggenschap meer in de regio, in 2007 won President Bako Sahakyan met 85% en 2012 met 75% van de stemmen en doet zijn werk, maar het lijkt alsof alle politieke beslissingen en economische hervormingen vanuit Armenië komen. De internationale gemeenschap en zelfs Armenië erkennen de onafhankelijkheid van Nagorno formeel niet. Men wil de huidige vredesonderhandelingen tussen Armenië en Azerbeidzjan bevorderen en daarin staat de status van Nagorno centraal.

In Stephanakert werden we door Ashot uit het busje geplukt en ontvoerd naar zijn hostel. Alles was No problem! No english, no problem. Hij sprak Armeens en een beetje Russisch en wij met ons beperkte Russisch gingen over op handen voeten, Google translate en vooral lachen. Ten tijde van de Sovjet-Unie kozen de meeste Armeniërs voor Russisch onderwijs, zodat zij in elk geval geen Azerbeidjaans hoefden te leren. Dit huis met bedden her en der leek in eerste instantie niets te hebben maar we leerde snel dat het eigenlijk alles had. De bedden waren slecht, de douche lauw, de keuken een gasbrander op het balkon, maar de mensen gezellig en Ashot en zijn gastvrijheid intens maar ongelofelijk. Bij het bekijken van zijn huis was Em 10 minuten weg en kwam waggelend terug. Hij had met Ashot en zijn leger vrienden vodka moeten drinken, ondertussen had ik datzelfde moeten doen met onze Poolse, Chinese en Spaanse vrienden van het hostel en gezamenlijk hadden we een gezellige avond.

De volgende ochtend werden we van ons bed gelicht door Ashot, we kregen niet eens tijd onze tanden te poetsen. Bij hem thuis werden we om negen uur aan het ontbijt gezet met waterflesjes vodka, cognac en bier en moesten we drinken. We aten verse producten uit hun tuin, smeekte om koffie en na een, volgens hen, net aan, voldoende hoeveelheid vodka kregen we die eindelijk. In Armenië houdt men van een borrel en hier is dat niet anders, we hebben nog nooit zo veel excuses bedacht niet te drinken, gesmokkeld en zelfs mensen ontlopen. Vol gegeten en een beetje wazig reed Ashot ons naar de ambassade voor onze registratie, we poetste toch maar even onze tanden en kochten er ons visa. Wij lieten het visa in ons paspoort plakken, iets wat de ambassade meneer blij maakte. Onder Azerbaijan wet is het illegaal het land te bezoeken en zo een stempel in je paspoort maakt dat, als je Azerbaijan in wil, opgepakt wordt. Er liggen opties op tafel voor internationale onderhandelingen, ze hebben herhaaldelijk gefaald maar Armenië wil zo snel mogelijk een nieuw referendum houden, Azerbeidzjan denkt aan 15 tot 20 jaar en overweegt dit alleen als de gevluchte Azeri’s terug mogen komen. Het hoogtepunt van het land zijn de “we are mountains’ beelden, naar het motto van het land ‘We are our mountans.’, we hielden er een fotosessie en gingen winkelen zonder iets te kopen. De dames zijn hartstikke hip en degelijke, bedekkende, lange kleding voor de Sharia wetten in Iran bleken lastig te vinden. We bekeken iedere winkel en ook wij hadden veel bekijks. Na een giechelend hallo volgde hun ‘Abkhoeda?’ ons ‘Hollanda’ en soms hun What is your name? Gevolgd door nog meer giechelen. Nagorno muziek hoorde we overal en is best hip, Turks, Latino met wat Russische invloeden en klinkt lekker. Er zijn overal veel militairen duidelijk aanwezig, normaal geen rustgevend teken maar de snel lachende mannen staken regelmatig hun duim op naar ons en oogde rustig.

Tijdens het wandelde door de stad, zagen we in ontzettend veel gebouwen kogelgaten, maar woensdag was waarschijnlijk wasdag en de gekleurde was tussen alle panden maakte het toch een vrolijk gezicht. Bijzonder zijn ook de barbecues overal, iedereen eet hier naast sjasliek alles op spiesen dus zelfs de kleine sovjet flat appartementjes met maar één raam hebben er één buiten hangen. Veel mensen wonen in de kleine appartementjes van de Sovjet flats, Stephanakert heeft 55.000 mensen, veel armoede en werkeloosheid maar door investeringen groeit de regio een beetje. De overheid denkt dat bevolking groei de ontwikkeling bevordert en stimuleert gezinsuitbreiding door te betalen voor trouwen en kinderen krijgen. Helaas trekken veel jongeren de regio uit, op zoek naar een betere toekomst. We zien vooral oudere mensen en de stevige dames duwde ons ook hier de goede kant op en een vriendelijk klopje en knijpje zijn heel gewoon. Weer kwamen we Robbert en Ingrid tegen, Nederlandse vrienden gemaakt in Georgië, en gezamenlijk dronken we een biertje. We waren namelijk al weer bijna helder zo een zes uur na ons vodka ontbijt, dus het kon wel weer. Nog wazig van het biertje werden we weer ontvoerd, Em ging met Ashot naar de markt kocht vlees voor de hele familie en om zes uur kregen een feestmaal, uit eigen tuin, gemaakt door zijn vrouw. Zij liet ons een foto zien van een jonge Ashot in uniform, hij was dokter bij de DDR of Siberië, door het taal gebrek of de overdaad eigen gemaakte vodka begrepen wij het niet helemaal. Met Ashot, zijn familie en twee Armeense vrienden, toasten we de vodka ieder keer met speech en ik smokkelde zo veel ik kon. Toch stonden we om acht uur, aangemoedigd door de zes jaar oude DJ vanuit de auto, te dansen, daar was tenminste geen taal voor nodig en om negen uur lagen we in bed.

Door Ashot en de twee Armenen werden we om negen uur weer gewekt met een vodka ontbijt, dat we met veel moeite af sloegen. De mannen gingen naar Gandzasar monastry en wij moesten mee “no problem! no money!’ you go! We mochten deze keer net onze tanden poetsen en hoppa met een katertje zaten we voordat we het door hadden in de auto. Gelukkig had de auto geblindeerde ramen want de engineers moesten even hun ventilatie systeem bekijken op de kazerne. Met de woorden ‘No photo, no problem’ reden we over de grote kazerne langs jonge jongens in leger uniformen, zagen tanks, kanonnen, bazooka’s en grondraketten. Ik had nog nooit zo veel gevaarlijke dingen bij elkaar gezien op de vodka na dan. Onderweg kregen we, bij gebrek aan bereik dus geen google translate, een geschiedenis les met behulp van tekeningen op de telefoon, veel gebaren en uitbeelden en zagen nog duidelijker dat het land echt net uit de oorlog kwam. Er zijn veel verlaten dorpen en zelfs een verlaten stad Agdam waar in 1994 nog 150.000 mensen woonden maar na een bom inslag, te zijn veroverd en geplunderd, leeg geroofd van bouw materialen en andere handige onderdelen is het zonder elektra en stromend water op een paar bewoners en wat soldaten na verlaten. Het wordt ook wel het Hiroshima van de Kaukasus genoemd. Maar we zien ook dat er langzaam weer wordt opgebouwd en kapotte gebouwen hersteld worden. Vank is her opgebouwd met hulp van een in Moscow gebaseerde hout baron, hij heeft geïnvesteerd in een nieuwe weg, een school, een ziekenhuis, het excentrieke Eclactic hotel dat lijkt op de Titanic en veel aparte kunst waardoor het nu een vreemd dorp is. Wij gingen er naar de Gandzasar monastry dat mooi bovenop de berg ligt en onze enthousiaste vriend Josef, waarschijnlijk een beetje aangemoedigd door de vodka van het ontbijt, sleurde mij in een fotoshoot met een man op een paard en een schapen pruik. Terecht uitgelachen door Robbert en Ingrid deden we zo sportief mogelijk mee. Na een stop bij een stenen leeuw die echt brulde was ik blij te zien dat de dierentuin gestopt was en we reden terug na een verplicht shotje vodka uit een citroen voor onderweg. We namen een lifter mee, trakteerde op pizza in Stephanakert en verstopte ons in onze kamer voor een rustige avond zonder alcohol.

Voor de verandering werden we wakker zonder kater en pakte een busje naar Shushi. In de 19e eeuw een kunst en cultuur centrum en een van de grootste steden in de zuid Kaukasus, nu een lief dorpje met groots uitzicht. Het ligt op een plateau en de middeleeuwse muur en fort werden gebruikt door het Azerbeidjaanse leger om raketten de vallei in op Stephanakert en omgeven dorpen te schieten. De meeste burgers waren gevlucht maar ook hier wordt langzaam weer opgebouwd, de sovjet flats vol kogelgaten zijn weer bewoond, de Ghazanchetsots kerk schittert in het centrum en zelfs de oude moskee wordt gerenoveerd. Met uitzicht op de kerk dronken we met Ingrid en Robbert koffie, een biertje en ondertussen goed ingeburgerd een shotje Arrack waarna ze ons op het laatste busje terug zetten naar Stephanakert. Daar werden we bij het kopen van ons eten door verschillende lachende mensen geholpen en onze tomaten werden zelfs voor ons betaald. We bleken vier nieuwe Poolse gasten in het hostel te hebben, angstig keken we naar de fles vodka op tafel en ja er moest weer gedronken worden. Ondertussen begonnen we de tactiek van Ashok te begrijpen, het oude doorgezakte bed sliep een stuk beter na wat shotjes, iedere ochtend vroeg van je bed gelicht worden met weer een shotje geeft weinig tijd voor de slechte douche en het continu eten geven zorgt dat je de gas brander helemaal niet nodig hebt.

Ashot kent het hele dorp en onder het mom ‘No Problem!’ stond het minibusje om acht uur voor de deur om ons terug naar Armenië te brengen. Wij hebben van dit vreemde, niet officiële land maar vooral van zijn mensen genoten en hopen dat ze hun vrede en onafhankelijkheid mogen behouden.

Klik hier om wat tegen ons te zeggen, we vinden het altijd leuk berichtjes te krijgen!